Kaynaştırma Eğitiminde Tespit-Teşhis-Yerleştirme ve Değerlendirme

1. Eğitsel tanılama: Eğitsel amaçla, bireyin tüm gelişim ve disiplin alanlarındaki özelliklerinin belirlenerek değerlendirilmesi, eğitsel tanılama sürecidir.

* Bireyin eğitsel tanılaması rehberlik ve araştırma merkezinde oluşturulan eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi tarafından yapılır.

Bu tanılamada bireyin;

* Zihinsel, fiziksel, duygusal, sosyal gelişim öyküsü,
* Tıbbi ve psiko-sosyal değerlendirme raporu,
* Bireysel yeterliliklerine dayalı gelişim özellikleri,
* Eğitim hizmetlerinden yararlanma süresi,
* Eğitim performansı dikkate alınır.

b) Tespit: Okul müdürleri her öğretim yılı başında okulunda görevli Psikolojik Danışmanla işbirliği yaparak, bir duyuru ile sınıf öğretmenlerinden, sınıflarında okuma-yazma ve dört işlemi başaramamış, sınıf tekrarı yapmış, öğrenme güçlüğü çeken, çok hareketli, bütün gelişimlerinde akranlarına göre farklılık gösteren, dikkat ve algılama güçlüğü bulunan, ortopedik özrü, görme veya işitme kaybı olduğundan şüphe edilen öğrencilerin tespitini yaptırarak Psikolojik Danışmanın yardımıyla bir sınıf listesi hazırlar.
Okul Müdürlüğü hazırladığı öğrenci listesini üst yazı ile birlikte İl Rehberlik ve Araştırma Merkezine bildirerek adı geçen öğrencilerin incelenmesini ister.

c)Teşhis: İl Rehberlik ve Araştırma Merkezi uzmanları tespit edilen öğrencileri özür türlerine göre incelemeye alır. Yapılan inceleme sonucunda özel eğitime veya kaynaştırma eğitimine alınacak öğrenciler belirlenerek uygun sınıflara yerleştirilir. Kaynaştırma eğitimine alınan her öğrenci için bir inceleme raporu düzenlenir. Bu raporun bir nüshası öğrencinin okuldaki dosyasında saklanır.
Ayrıca okul müdürlüğü “Kaynaştırma Eğitimi Bilgi Formu”nu her öğrenci için doldurup onayladıktan sonra İl Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne gönderir.

d) Yerleştirme ve İzleme: Özel eğitim gereksinimleri belirlenerek tanılanmış bireyler için eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi tarafından yönlendirme kararı alınır. Özel eğitim hizmetleri kurulu bu bireylerin kaynaştırma uygulamaları yapılan okul ve sınıflara, özel eğitim okul ve sınıflarına yerleştirilmeleri kararını alır.

Yerleştirilen öğrencilerin izlenmesi, okul, eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi ve özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından iş birliği içinde yürütülür. Öğrencinin kaydettiği gelişmeler belli aralıklarla düzenli olarak izlenir.

Kayıt tarihinden itibaren en az üç aylık izleme süreci sonunda, rehberlik ve danışma hizmetleri kurulu; uygun yerleştirilmediği düşünülen öğrenci için doğrudan özel eğitim hizmetleri kuruluna başvurabilir.

Değerlendirme

Madde 73-Kaynaştırma uygulamalarında eğitimlerini sürdüren öğrenciler devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınav yönetmeliğine göre değerlendirilir. Ancak bireysel ve gelişim özellikleri dikkate alınarak, sınavlarda gerekli önlemler alınır ve düzenlemeler yapılır. Değerlendirmede, öncelikle bireyselleştirilmiş eğitim programlarında hedeflerin gerçekleştirilmesi esas alınır.

Zihinsel öğrenme yetersizliği olan öğrencilere, ilköğretimde sınıf tekrarı yaptırılmaz. Ancak, yaşı ve fiziksel gelişimi uygun öğrenciler, sınıf öğretmeninin önerisi ve ailelerin onayı ile birinci sınıfı iki yıl tekrar edebilirler. İlköğretim programını başarı ile tamamlayanlara diploma; alınan her türlü özel eğitim önlemine rağmen, ilköğretim programı/uyarlanmış ilköğretim programının amaçlarını gerçekleştiremeyen öğrencilere öğrenim belgesi verilir.

( Yine ilköğretim Kurumları Yönetmeliğinde de Madde-47: “Kaynaştırma öğrencisine sınıf tekrarı yaptırılmaz.” ifadesi yer alır)

Görme yetersizliği olan öğrencilere, yazılı yoklamalarda yeteri kadar zaman verilir. Braille-kabartma yazı olarak verilen yanıtlar sınavdan hemen sonra öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirilir. Yazılı yoklamalarda daktilo, bilgisayar gibi cihazlardan yararlanılabilir. Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar.

İşitme yetersizliği olan öğrenciler; ilköğretim ve orta öğretimde istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarının bazı konulardan veya tamamından muaf tutulurlar. Bu öğrencilerin başarıları yazılı sınavlar, ödevler ve projelerle değerlendirilir.

Ortopedik yetersizliği olan öğrencilerden; yazmada güçlük çektiği belirlenenler sözlü olarak değerlendirilir. Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizliği olanlar ise; çoktan seçmeli testler ile değerlendirilebilir.

Dil ve konuşma bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesinde yazılı sınavlar, ödevler ve projeler dikkate alınır.

Özel öğrenme güçlüğü olan öğrenciler; güçlükten etkilenme durumlarına göre yazılı sınav veya sözlü değerlendirmelerin herhangi birinden istekleri doğrultusunda muaf tutulurlar. Hiperaktivite ve dikkat yetersizliği olan öğrencilerin bu özellikleri göz önüne alınarak kısa yanıtlı ve az sorulu yazılı sınavlar, ödevler ve projelerle değerlendirilirler.

Otistik ve duygusal uyum güçlüğü olan öğrencilerin değerlendirilmeleri; öğrencilerin hazır oldukları zamanlarda yapılır.

Sosyal uyum güçlüğü olan öğrencilerin durumu okul tarafından ayrıntılı bir rapor düzenlenerek özel eğitim hizmetleri kuruluna gönderilir. Özel eğitim hizmetleri kurulu, bu öğrenciler için tedavi, psikolojik danışmanlık, rehabilite, bakım-gözetim-koruma altına alma, moral ve maddi destek gibi konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla İş birliği kurarak, gerekli önlemlerin alınmasını sağlar. Bu öğrencilerin değerlendirilmesinde rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisinin görüşü dikkate alınır, esnek ve hoşgörülü davranılır.

Alınan özel eğitim önlemlerine rağmen, her tür ve kademede bir dersin öğretim programında başarısız olan öğrenciyi; diğer derslerindeki ortalamaya bakılarak, genel başarı ortalamasının altında bir not ile değerlendirilmez.