Tanım: Rehberlik; bireyi tanımak, onu kendisine tanıtmak, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini geliştirmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir biçimde uyum sağlaması ve böylece kendini gerçekleştirebilmesi için uzman kişilerce bireye yapılan sistemli, bilimsel ve profesyonel bir yardım sürecidir.


Amaç: Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin amacı bireyin;

a- Kendini ; fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden tanımasına,

b- Toplumda gelişimi için açık fırsatları, okul içi ve okul dışı eğitim

olanakları, meslekleri, toplumun beklentilerini tanımasına,

c- Türk Milli Eğitiminin yöneltme sistemi içinde, temel eğitimde başlayarak

niteliklerine uygun bir programı seçmesine,

d- Problem çözme gücünü geliştirmesine, doğru kararlar verebilmesine,

çevresi ile olumlu ilişkiler kurabilmesi için gerekli tutum ve becerileri kazanabilmesine ve ruhsal yönden sağlıklı ve topluma yararlı, kendini gerçekleştirmiş bir kişi olarak yetişmesine yardım etmektir.



İLKÖĞRETİMDE REHBERLİK



Zorunlu ve kesintisiz eğitim yasası ilköğretim aşamasında yönlendirme yapılacağını ve bunu sağlıklı bir biçimde gerçekleştirmek içinde öğrencilere rehberlik hizmetleri verileceğini belirtmektedir. Okulun bilgi verme işlevi yanında ve hatta bundan daha da önemli olan kişilik eğitimi işlevini de yerine getirilmesi üzerinde durulmaktadır. Okulun, kendini tanıma ve kendine saygı duyma, başkaları ile iyi ilişkiler kurabilme, kendini etkili bir biçimde ifade edebilme, bağımsız davranabilme, geleceğine ilişkin plan yapabilme ve doğru karar verebilme gibi duyuşsal hedefleri geliştirmeye önem vermesi halinde, çeşitli konu alanlarında kavarama, problem çözme, analiz ve sentez yapabilme gibi bilişsel hedeflere daha güçlü olarak geliştirmeyi başaracağı kuşkusuzdur.


İLKÖĞRETİMDE REHBERLİK ÇALIŞMALARI VE YÖNTEMLERİ


Bir okuldaki rehberlik çalışmalar; Okulun amaçları, imkanları ve ihtiyaçlarının gerek duyduğu alanlarda yoğunlaşabilir. Ancak, rehberlik çalışmalarının bütünlüğü açısından her okulda şu alanlarda rehberlik hizmetleri düzenlenmeli ve yürütülmelidir.

1- Okula ve Çevreye Alıştırma Çalışmaları

2- Öğrenciyi Tanıma Çalışmaları

3- Psikolojik Danışma Çalışmaları

4- Bilgi Toplama, Okula ve Mesleğe Yöneltme Çalışmaları

5- İzleme ve Değerlendirme Çalışmaları


Öğrencilerin yaşlarına göre gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları da farklı olacağı için her öğrenci aynı rehberlik yöntem ve teknikleri uygulanamaz. İlköğretim, 1. Ve 2. Kademe olarak ikiye ayrılmış olsa da rehberlik çalışmaları ve yöntemlerini öğrencilerin bulundukları sınıflarına göre düzenlemek daha sağlıklı olacaktır.


1 - Okula ve Çevreye Alıştırma Çalışmaları

Öğrencilere, okulu ve yakın çevreyi tanıtmak gerekir. Okulu ve yakın çevreyi tanıma ve çevreden yararlanma yollarını bilme öğrencilerin başarısını geniş ölçüde etkilemekte ve artırmaktadır. Bu amaçla bütün öğrencilerin; Okulu, okul personelini, eğitim programının özelliklerini, okuldaki imkanları ve bunlarda yararlanma yollarını, öğrencilerle ilgili okul kurallarını ve yönetmelik hükümlerini, verimli çalışma yollarını, eğitsel kolları, çevredeki kuruluşları ve yararlanma yollarını, yerleşme alanlarını vb. konuları açıklamak gerekir. Bu çalışma birinci sınıftan itibaren ve okula yeni gelen tüm öğrencilere yapılmalıdır.


2 - Öğrenciyi Tanıma Çalışmaları

Öğrencileri iyice tanımadan onlara etkili bir rehberlik yapmak mümkün

değildir. Buna göre objektif ve güvenilir tanıma teknikleri ve tanıma yöntemlerinden

yararlanılmalıdır. Öğrencilerin çeşitli yönlerin tanınması ve onların temel gereksinimlerinin ortaya çıkarılması gerekir. Öğrencilerin tanınmasında; Öğrencinin kimliği, ailesi, sağlık ve bedensel gelişimi, okul başarısı, ilgi ve yetenekleri, geleceğe ait planları vb. ayrı ayrı tanıma konusu olarak ele alınmalıdır. Tanıma çalışmalarında, bu amaçla hazırlanmış testler, envanterler, soru listeleri, gözlem formları vb. çeşitli ölçekler kullanılmalı ve bu ölçeklerden elde edilen bilgiler bir arada değerlendirilerek varılan sonuçlar rehberlik dosyalarına işlenmelidir.

Öğrencileri tanıma çalışmalarında sınıflara göre şu yöntem ve teknikler kullanılabilir;

- İlköğretim birinci kademelerine ve özellikle 1.2. ve 3. Sınıflara test,

envanter gibi yazılı metinleri uygulatmak zor olacağı için daha çok onları tanımak için; sınıf öğretmenlerinden bilgi alma, gözlem, yaşına uygun bir şekilde konuşma ve oyun oynayarak bilgi edinme gibi yöntemler kullanılmalıdır.

- 4.ve 5. Sınıflara otobiyografi tekniği uygulanarak; Kendisi, ailesi, geleceğe

ait planları, kişilik yapısı ve psikolojik dünyası hakkında bilgi edinilebilir.

- 4. Ve 5. Sınıflara Snellen görme testi uygulanarak öğrencilerin görme

problemleri olup olmadığı hakkında bilgi edinilebilir ve önlemler

alınabilir.

- 4.5.6.7 ve 8. Sınıflara 'Kimdir Bu ?' tekniği uygulanarak, öğrencilerin

içinde bulunduğu sınıf arkadaşları tarafında nasıl tanındığı hakkında bilgi edinilebilir.

- 6.7 ve 8. Sınıflara problem tarama envanteri uygulanarak öğrencilerin belli

başlı sorunları ve ihtiyaçları hakkında bilgi sahibi olunabilir.

- 6.7. ve 8. Sınıflara devamsızlık nedenleri ve başarısızlık nedenleri testleri

uygulanarak, devamsızlıklarına ve başarısız olmalarına yol açan nedenler belirlenebilir.

- 8. Sınıflara Akademik Benlik Kavramı Ölçeği uygulanarak, öğrencilerin

ilgi ve yetenekleri hakkında bilgi sahibi olunabilir. Buna göre hangi tür üst eğitim kurumuna gitmesi gerektiği hakkında yönlendirme yapılabilir.



3- Psikolojik Danışma Çalışmaları

Rehberliğin amaçlarında saptanan davranış değişikliklerinin gerçekleşmesi için

rehberlikte danışma çalışmalarına mutlaka yer ayrılmalıdır.

Danışma; Öğrenci yada öğrencilerle Danışman'ın yüzyüze gelerek çeşitli

problemlere çözüm yolu aramak üzere kurdukları psikolojik bir etkileşim sürecidir. Öğrencilerin kendi kişiliklerini anlamaları ve kabul etmeleri, kendi problemlerine çözüm yolu bulabilmeleri, problemlerini çözmede kendi kendilerine yeter duruma gelebilmeleri, çeşitli seçeneklerden uygun birini seçerek karar verebilmeleri vb. daha çok danışma sürecinden beklenen gelişmelerdir.

- Öğrencileri ve onların sorunlarını tanımak amacıyla uygulanan test, teknik

ve envanterler sonucunda karşılaşılan vak'alar hakkında öğrencilerle görüşülmesi,

- Sınıf öğretmenleri tarafından tespit edilen problemli öğrencilerle

görüşülmesi,

- Gönüllü olarak danışmaya gelen öğrencilerle görüşülmesi.


4- Bilgi Toplama, Okula ve Mesleğe Yöneltme Çalışmaları

Öğrencilerin kendi ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bir işe, mesleğe ve bir üst

öğretim kurumuna yöneltilmesi ve yerleştirilmesi rehberliğin çok önemli hizmet alanıdır. Okulun özelliğine göre okuldaki çeşitli programlar, eğitici çalışmalar, kurslar, zorunlu ve seçmeli dersler, iş ve meslekler hakkında toplanan bilgileri sürekli olarak öğrencilere vermek gerekir. Bu amaçla okul içinde yürütülen çeşitli programlar hakkındaki bilgilerle çeşitli kaynaklardan sağlanan bilgilerin (resmi ve özel kuruluşlardan gelen tanıtıcı yazı, genelge, broşür vb.) belirli bir yerde toplanması ve öğrencilere duyurulması sağlanmalıdır.

Bilgi toplama, yöneltme ve yerleştirme ile ilgili rehberlik hizmetlerinin başarılı olabilmesi için diğer rehberlik alanlarındaki hizmetlerin yerine getirilmesi, özellikle öğrencilerin ilgi ve yetenekleri açısından iyi tanınması gerekmektedir.

Bu hizmet ilköğretim 8. Sınıf öğrencilerine yöneliktir. Bu hizmeti yerine getirebilmek için şu yöntemler uygulanabilir:

- Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini belirlemek için yapılan Akademik Benlik

Kavramı Ölçeğinin sonuçlarını değerlendirilmesi ve öğrencilere bildirilmesi.

- Üst öğretim kurumları sınavları hakkında öğrencilere bilgi verilmesi,

- Meslekler, iş, meslek seçimleri ve üst öğretim kurumları hakkında

öğrencilere bilgi verilmesi,

- Çevrede iş imkanlarını araştırılması, bu iş yerlerinde çalışanların geçim

şartları ve iş ortamları hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi,

- Orta öğretim okullarının programlarının tanıtılması amacıyla bulunulan yeri

şartlarına göre okul müdürlerinin ve ya bilgi sahibi uzmanların okula davet edilerek öğrencilerin bilgilendirilmesi,

- Sınavlara hazırlanmada dikkat edilecek hususlar hakkında açıklamalar

yapılması,

- İlköğretimden sonra gidilecek üst öğretim kurumlarına geziler

düzenlenerek okulların tanıtılması,


5- İzleme ve Değerlendirme Çalışmaları

Rehberlikte izleme çalışmaları, okul içinde ve okul dışında olmak üzere iki

yönlü bir çalışma olarak düzenlenmelidir. Rehberlik çalışmaları her yönüyle sürekliliği gerektirir. İzleme sonucunda okul içinde ve okul dışında yapılan yöneltme ve yerleştirme çalışmalarının etkiliği ortaya çıkar.


Rehberlik hizmetleri bir takım çalışmasıdır. Öğrencinin gelişimine hizmet edebilecek herkes ile işbirliği yapmak esastır. Bu çalışmalarda; okul yöneticilerine, öğretmenlere ve velilere düşen görev ve sorumluluklar da vardır. Bu takım içindeki herkes, ortak amacın, öğrencinin gelişimi ve uyumu için işbirliği yapmak olduğunu benimsemesi gereklidir. Unutulmamalıdır ki, gerek duyulduğunda okul dışındaki kişi ve kurumlardan da yardım alınabilir.


Sonuç olarak; Etkili bir öğretim ile etkili bir rehberlik programı birbirini destekler. Her iki etkinlik de öğrencinin gelişimine yönelik olarak birbirini tamamlar. Yani, öğrencinin öğretim etkinliklerinden etkili bir biçimde yararlanabilmesi için rehberlik hizmetleri mutlaka gereklidir.
İlginizi Çekebilecek Diğer Konular:
5. Sinif Fen ve Teknoloji Dersi Unitelendirilmis Yillik Plan Ornegi

Lise 1 Dil ve Anlatim Dersi Unitelendirilmis Yillik Plan Ornegi

Eğitim Bilimleri Kavram Haritaları

Bir Döküman Arşivi

1.Sınıf Hayat Bilgisi Ve Matematik konularını pekiştirici slaytlar

Okul Sınav Programı

Velilere "Sınav Kaygısı" Üzerine Verilebilecek Tavsiyelerle İlgili Bir...

Lise 1 Matematik Dersi Unitelendirilmis Yillik Plan Ornegi

Boy ve Ağırlık Grafiği Örnekleri

El yazısı harf videoları