18. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATI

Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu Karlofça Antlaşmasının ağır şartları altında toprak kayıplarıyla gerilerken Özellikle İstanbul’da oluşturulan lale bahçeleri, köşkle ve kasrlarla zevk ve eğlence hayatı devam etmiştir.

Dönemin zev ve eğlence hayatını şiirlerinde yansıtan Nedim,halk şiirindeki koşmalardan etkilenerek ortaya çıkardığı şarkılarıyla ün kazanmıştır.

Divan edebiyatının zevk ve eğlence şairi olarak bilinen Nedim halk deyimlerini yaşadığı çevreyi ve yerli yaşamı Kendine özgü benzetmeleriyle şiire sokarak “Mahallileşme” ( yerli hayata dönüş)hareketini başlatmıştır Bu aynı zamanda 16. yüzyılda başlayan Türki basit akımını da ilerletmek tir.

18. yüzyılda Sebk i Hindi akımının en önemli temsilcisi ve divan şiirinin son ustası Şeyh Galib de bu dönemin ünlü divan şairidir. Ancak divan edebiyatı Nedim şeyh Galib gibi ünlü şairlere rağmen gerilemeye başlamıştır

Bu dönemde divan şiiri ile halk şiiri arasındaki etkileşmeler iyice artmış divan şairleri türkü ve koşmalar yazmış halk şairleri gazellerle divanlar oluşturmuştur.

Halk edebiyatı bu yüzyılda Aşık Sipahi, Aşık Ali Aşık Bağdadi Öksüz Ahmet…gibi çok sayıda sanatçı yetiştirmesine rağmen altın çağını yaşayan 16. yüzyılı aşamamış bir bakıma yerinde saymıştır Ancak bu dönemde halk edebiyatı ürünleri sözlü olarak kalmayıp cönk ve mecmualarla yazılarak meraklılarının elinde korunmuştur.

Tasavvuf edebiyatı alanında Erzurumlu İbrahim Hakkı gibi ünlü şair ve matematik alimi yetişmiş Ünlü eseri “MARİFETNAME” yi yazmıştır.

Nesirde sadeleşme bu yüzyılda hızlanmıştır.

MAHALLİLEŞME :

Halk deyimlerini yerli konuları toplumsal yaşamı o güne kadar şiirde kullanılmayan halk deyimlerini söz ve benzetmeleri şiire sokarak Halh dili ve toplumsal yaşamdan uzak olan divan şiirini yerli hayata dönüştürme hareketidir.

Şiirin dilini sadeleştirerek geniş halk kitlelerinin şiiri anlamasını sağlamaya yönelik olarak başlatılan “Türk–i Basit “ hareketinin ilerlemiş şekli de sayılabilir

Böylelikle Nedim divan şiirindeki kalıplaşmış söz ve benzetmeleri değiştirerek bu şiiri tek düzelikten kurtarıp daha somut bir şiir olmasını başlatmıştır.